ისტორია დროის ხაზზე
დააკავშირე ეპოქები და მოვლენები. აირჩიე პერიოდი და გაჰყევი ისტორიას.
სასწავლო მასალები
- დაახლ. 1,85–1,77 მილიონი წლის წინძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
დმანისი და ადრეული ადამიანები
როგორ გვიჩვენებს დმანისის ნამარხები და ქვის იარაღები აფრიკის გარეთ ადრეული ადამიანების გავრცელებას.
გაიგე მეტი - ძვ. წ. VI ათასწლეულიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
შულავერი–შომუთეფეს კულტურა და ადრეული მიწათმოქმედება
რას გვიჩვენებს ქვემო ქართლის ნეოლითური სოფლები მიწათმოქმედებაზე, თიხის ჭურჭელსა და ყურძნის გამოყენებაზე.
გაიგე მეტი - ძვ. წ. IV ათასწლეულის მეორე ნახევარი–III ათასწლეულიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
მტკვარ–არაქსის კულტურა
ადრეული ბრინჯაოს ხანის სოფლები, კერამიკა და რეგიონული კავშირები ჭობარეთისა და სხვა ძეგლების მაგალითზე.
გაიგე მეტი - ძვ. წ. III ათასწლეულის ბოლო–II ათასწლეულის შუა ხანაძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
თრიალეთის ყორღანები და შუა ბრინჯაოს ხანა
რას ამბობს დიდი გორასამარხების აგებულება, სამარხეული ნივთები და რიტუალი ბრინჯაოს ხანის საზოგადოებაზე.
გაიგე მეტი - დაახლ. ძვ. წ. XV–VI საუკუნეებიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
კოლხური მეტალურგია გვიან ბრინჯაოსა და ადრეულ რკინის ხანაში
მადანი, ღუმელი, წიდა და მზა ნივთი: როგორ ადგენენ მკვლევრები დასავლეთ საქართველოს ძველ ლითონდამუშავებას.
გაიგე მეტი - ძირითადად ძვ. წ. IX–VIII საუკუნეებიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
დიაოხი და კოლხა წერილობით წყაროებში
რას გვიყვება ურარტული წარწერები სამხრეთ კავკასიის ძველ პოლიტიკურ ერთეულებზე და რატომ არის მათი საზღვრები სადავო.
გაიგე მეტი - ძვ. წ. VI–I საუკუნეებიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
ანტიკური კოლხეთი და ბერძნული შავი ზღვისპირეთი
როგორ დააკავშირა ნავსადგურებმა დასავლეთ საქართველოს შიდა მხარეები შავი ზღვის სავაჭრო ქსელთან.
გაიგე მეტი - ძვ. წ. IV–III საუკუნეებიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
ქართლის სამეფოს წარმოშობა და ფარნავაზის ტრადიცია
მცხეთის პოლიტიკური აღმავლობა და ფარნავაზის შესახებ გვიანდელი თხრობის შედარება სხვა წყაროებთან.
გაიგე მეტი - ძვ. წ. 65 წელიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
პომპეუსის ლაშქრობა ქართლსა და კოლხეთში
ძვ. წ. 65 წლის კავკასიური კამპანია რომის აღმოსავლური ომებისა და ადგილობრივი მმართველების არჩევანის ფონზე.
გაიგე მეტი - ახ. წ. I–III საუკუნეებიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
იბერია რომსა და ირანს შორის
ქართლის მმართველების არჩევანი, სომხეთის საკითხი და მცხეთა–არმაზის წერილობითი მემკვიდრეობა I–III საუკუნეებში.
გაიგე მეტი - IV საუკუნე — ზუსტი წელი სადავოაძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად მიღება
ქართლის სამეფოს გაქრისტიანება, რომელმაც ქვეყნის კულტურულ და პოლიტიკურ განვითარებაზე ღრმა გავლენა მოახდინა.
გაიგე მეტი - V საუკუნის მეორე ნახევარი–VI საუკუნის დასაწყისიძველი და გვიანანტიკური ხანამოვლენები
ვახტანგ გორგასალი და ქართლის სამეფო პოლიტიკა
როგორ ცდილობდა ვახტანგი სასანიანთა ზეწოლის პირობებში ქართლის სამეფო ხელისუფლებისა და ეკლესიის განმტკიცებას.
გაიგე მეტი - 541–562: აჯანყებიდან საბოლოო ზავამდეშუა საუკუნეებიმოვლენები
ეგრისის დიდი ომი
ეგრისის მეფეთა არჩევანი და შავი ზღვის გზებისთვის ბრძოლა ბიზანტიასა და სასანიანთა ირანს შორის.
გაიგე მეტი - VII–XII საუკუნეებიშუა საუკუნეებიმოვლენები
არაბთა მმართველობა და თბილისის საამირო
პირველი ლაშქრობებიდან ამირას ხელისუფლების ჩამოყალიბებამდე და თბილისის 1122 წლის გარდატეხამდე.
გაიგე მეტი - VIII–XI საუკუნეები და XII საუკუნის დასაწყისიშუა საუკუნეებიმოვლენები
კახეთი და ჰერეთი: ორი პოლიტიკური ერთეულის გზა
კახეთისა და ჰერეთის მმართველობის ცენტრები და მათი განსხვავებული გზა გაერთიანებული სამეფოსკენ.
გაიგე მეტი - VIII საუკუნის ბოლო–XI საუკუნის დასაწყისიშუა საუკუნეებიმოვლენები
ტაო–კლარჯეთი: მმართველები და სამონასტრო ქსელი
სამხრეთ საქართველოს პოლიტიკურ ცენტრებსა და მონასტრებს შორის ურთიერთობა აშოტის დროიდან დავით III კურაპალატამდე.
გაიგე მეტი - VIII საუკუნის ბოლო–X საუკუნეშუა საუკუნეებიმოვლენები
აფხაზთა სამეფო გაერთიანებამდე
დასავლეთ საქართველოს სამეფოს პოლიტიკური ცენტრები, დინასტიური კავშირები და ბრძოლა ქართლისთვის.
გაიგე მეტი - 978–1014; გაერთიანებული სამეფო — 1008 წლიდანშუა საუკუნეებიმეფეები
ბაგრატ III
მმართველი, რომლის სახელთანაც ქართული სამეფოების გაერთიანების მნიშვნელოვანი ეტაპი არის დაკავშირებული.
გაიგე მეტი - 1008 — გაერთიანების ერთ-ერთი საკვანძო ეტაპიშუა საუკუნეებიმოვლენები
საქართველოს სამეფოს ჩამოყალიბება
ბაგრატ III-ის მმართველობის ქვეშ ქართული პოლიტიკური ერთეულების გაერთიანების პროცესი.
გაიგე მეტი - 1014–1027შუა საუკუნეებიმეფეები
გიორგი I
ბაგრატ III-ის მემკვიდრე და საქართველოს მეფე, რომლის მმართველობა ბიზანტიასთან დაპირისპირებით აღინიშნა.
გაიგე მეტი - 1072–1089შუა საუკუნეებიმეფეები
გიორგი II
საქართველოს მეფე დიდი თურქობის ხანაში და დავით აღმაშენებლის მამა.
გაიგე მეტი - XI საუკუნის 80-იანი წლებიშუა საუკუნეებიმოვლენები
დიდი თურქობა და სელჩუკთა ზეწოლა
1080-იანი წლების განმეორებითი შემოსევები, ხარკი და მათი გავლენა ქვეყნის მეურნეობაზე.
გაიგე მეტი - 1089–1125შუა საუკუნეებიმეფეები
დავით IV აღმაშენებელი
მეფე და რეფორმატორი, რომელმაც საქართველოს პოლიტიკური გაძლიერებისა და კულტურული აღმავლობის საფუძველი შექმნა.
გაიგე მეტი - 1106 წლიდან; აქცენტი XII–XIII საუკუნეებზეშუა საუკუნეებიმოვლენები
გელათი: მონასტერი, სწავლება და ხელნაწერები
გელათის სამონასტრო და სასწავლო გარემო, მეფის მფარველობა და შუა საუკუნეების ცოდნის გადაცემა.
გაიგე მეტი - 12 აგვისტო, 1121შუა საუკუნეებიბრძოლები
დიდგორის ბრძოლა
გადამწყვეტი გამარჯვება, რომელმაც საქართველოს გაძლიერებასა და თბილისის შემოერთებას გზა გაუხსნა.
გაიგე მეტი - 1122 წლიდან XIII საუკუნის ჩათვლითშუა საუკუნეებიმოვლენები
თბილისი და საქალაქო ვაჭრობა ერთიან სამეფოში
თბილისი 1122 წლის შემდეგ: გზები, ბაზრები და ქალაქის ეკონომიკური ფუნქცია ერთიან სამეფოში.
გაიგე მეტი - 1125–1156, დავით V-ის ხანმოკლე მეფობის ჩათვლითშუა საუკუნეებიმოვლენები
დემეტრე I და დავითის მემკვიდრეობა
დავით IV-ის შემდეგ სამეფოს პოლიტიკური ამოცანები, განძის კამპანია და მემკვიდრეობის კრიზისი.
გაიგე მეტი - 1156–1184შუა საუკუნეებიმეფეები
გიორგი III
საქართველოს მეფე, დემეტრე I-ის ძე და თამარ მეფის მამა.
გაიგე მეტი - 1178 — თანამოსაყდრე; 1184–1213 — ერთმმართველიშუა საუკუნეებიმეფეები
თამარ მეფე
საქართველოს მეფე, რომლის მმართველობა ქვეყნის პოლიტიკური და კულტურული ძლიერების ერთ-ერთ გამორჩეულ პერიოდად ითვლება.
გაიგე მეტი - 1195შუა საუკუნეებიბრძოლები
შამქორის ბრძოლა
თამარის მეფობის დროინდელი გამარჯვება, რომელმაც საქართველოს რეგიონული გავლენა განამტკიცა.
გაიგე მეტი - 1202/1203 — სადავო დათარიღებაშუა საუკუნეებიბრძოლები
ბასიანის ბრძოლა
თამარის ხანის მნიშვნელოვანი ბრძოლა საქართველოს სამეფოსა და რუმის სასულთნოს შორის.
გაიგე მეტი - XIII საუკუნის 20-იანი წლებიდან XIV საუკუნის პირველ მესამედამდეშუა საუკუნეებიმოვლენები
მონღოლთა ბატონობა და საქართველოს სამეფო
პირველი სამხედრო შეტაკებებიდან მონღოლთა ხარკამდე, სამხედრო ვალდებულებებამდე და სამეფო ძალაუფლების დაყოფამდე.
გაიგე მეტი - 1318–1346 — ძირითადი მმართველობის პერიოდიშუა საუკუნეებიმეფეები
გიორგი V ბრწყინვალე
მმართველი, რომელმაც მონღოლთა ბატონობის შემდეგ საქართველოს ერთიანობის აღდგენაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა.
გაიგე მეტი - XIV საუკუნის მიწურული–XVI საუკუნეშუა საუკუნეებიმოვლენები
სამცხე-საათაბაგო და ჯაყელები
სამხრეთის მხარის მმართველობა, ჯაყელთა საგვარეულო და ოსმალური გავლენის თანდათანობითი ზრდა.
გაიგე მეტი - 1386–1403შუა საუკუნეებიმოვლენები
თემურლენგის ლაშქრობები საქართველოში
1386–1403 წლების სამხედრო კამპანიები და მათი შედეგები საქართველოს ქალაქების, სოფლებისა და სამეფო ხელისუფლებისთვის.
გაიგე მეტი - 1412–1442შუა საუკუნეებიმოვლენები
ალექსანდრე I და ქვეყნის აღდგენა
თემურლენგის შემოსევების შემდეგ მოსახლეობის, მეურნეობისა და სამეფო მმართველობის აღდგენის მცდელობები.
გაიგე მეტი - XV საუკუნის მეორე ნახევარი; 1490–1492 წლების გარდატეხაშუა საუკუნეებიმოვლენები
ერთიანი სამეფოს დაშლა და 1490 წლის დარბაზობა
რეგიონული ხელისუფლების გაძლიერება, დინასტიური ბრძოლები და თბილისის დარბაზის გადაწყვეტილების მნიშვნელობა.
გაიგე მეტი - XV საუკუნის მეორე ნახევარი–XVII საუკუნეშუა საუკუნეებიმოვლენები
იმერეთი, ოდიში და გურია ერთიანი სამეფოს შემდეგ
დასავლეთ საქართველოს სამეფოსა და სამთავროების ურთიერთობა შავი ზღვისპირეთში XV–XVI საუკუნეებში.
გაიგე მეტი - 1614–1617ადრეული ახალი ხანამოვლენები
შაჰ აბას I-ის ლაშქრობები და იძულებითი გადასახლება
სეფიანთა სამხედრო პოლიტიკა, კახეთის წინააღმდეგობა და ძალადობრივი გადასახლების შედეგები.
გაიგე მეტი - 1 ივლისი, 1625ადრეული ახალი ხანაბრძოლები
მარაბდის ბრძოლა
ქართლ-კახეთის ძალებისა და სეფიანთა ირანის დაპირისპირება 1625 წლის წინააღმდეგობის დროს.
გაიგე მეტი - 1659/1660 — სადავო დათარიღებაადრეული ახალი ხანააჯანყებები
ბახტრიონის აჯანყება
კახეთში სეფიანთა პოლიტიკის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყება.
გაიგე მეტი - 1703–1724; ქართლის გამგებლობისა და მეფობის ეტაპებიადრეული ახალი ხანამოვლენები
ვახტანგ VI: სამართალი, სტამბა და დიპლომატია
ქართლის მმართველის სამართლებრივი და კულტურული საქმიანობა XVIII საუკუნის არასტაბილურ საერთაშორისო გარემოში.
გაიგე მეტი - 1744–1762 — კახეთი; 1762–1798 — ქართლ-კახეთიადრეული ახალი ხანამეფეები
ერეკლე II
კახეთისა და შემდეგ ქართლ-კახეთის მეფე, ცნობილი ზედწოდებით „პატარა კახი“.
გაიგე მეტი - 1783–1795ადრეული ახალი ხანამოვლენები
გეორგიევსკის ტრაქტატი: პირობები და შესრულება
1783 წლის ხელშეკრულების შინაარსი, მხარეთა ვალდებულებები და გარანტიების პრაქტიკული გამოცდა.
გაიგე მეტი - სექტემბერი, 1795; გადამწყვეტი ბრძოლა — 11 სექტემბერიადრეული ახალი ხანაბრძოლები
კრწანისის ბრძოლა
ერეკლე II-ის ლაშქრის ბრძოლა აღა-მაჰმად-ხანის ძალებთან თბილისის მისადგომებთან.
გაიგე მეტი - 1800–1810ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
ქართლ-კახეთისა და იმერეთის ანექსია
როგორ გაუქმდა ორი ქართული სამეფო განსხვავებული პოლიტიკური და სამხედრო გზით XIX საუკუნის დასაწყისში.
გაიგე მეტი - 1804ახალი და უახლესი ხანააჯანყებები
მთიულეთის აჯანყება
რუსული მმართველობის წინააღმდეგ მიმართული გამოსვლა აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში.
გაიგე მეტი - 1812–1813ახალი და უახლესი ხანააჯანყებები
კახეთის აჯანყება
რუსეთის იმპერიული მმართველობის წინააღმდეგ კახეთში დაწყებული ფართო წინააღმდეგობა.
გაიგე მეტი - 1820-იანი წლების მეორე ნახევარი–1832ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
1832 წლის შეთქმულება
რუსეთის იმპერიაში მოქცევის შემდეგ დამოუკიდებლობის აღდგენის გეგმები, მონაწილეები და გამოძიება.
გაიგე მეტი - 1860-იანი წლებიდან XX საუკუნის დასაწყისამდეახალი და უახლესი ხანამოვლენები
ილია ჭავჭავაძე, თერგდალეულები და საზოგადოებრივი ორგანიზება
პრესა, ენის საკითხი, სკოლები და საზოგადოებრივი ინსტიტუტები XIX საუკუნის მეორე ნახევარში.
გაიგე მეტი - 1860-იანი წლებიდან 1870-იანი წლების დასაწყისამდეახალი და უახლესი ხანამოვლენები
ბატონყმობის გაუქმება საქართველოში
გლეხის პირადი თავისუფლება, მიწის საკითხი და რეფორმის განსხვავებული დრო საქართველოს მხარეებში.
გაიგე მეტი - 26 მაისი, 1918ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადება
საქართველოს ეროვნულმა საბჭომ დამოუკიდებლობის აქტი მიიღო და დემოკრატიული რესპუბლიკა დაფუძნდა.
გაიგე მეტი - 1918–1921ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა: არჩევნები და კონსტიტუცია
დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან დამფუძნებელი კრების არჩევნებამდე და 1921 წლის კონსტიტუციის მიღებამდე.
გაიგე მეტი - თებერვალი–მარტი, 1921ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
1921 წლის საბჭოთა ოკუპაცია
საბჭოთა რუსეთის სამხედრო შემოჭრა და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაცია.
გაიგე მეტი - აგვისტო–სექტემბერი, 1924ახალი და უახლესი ხანააჯანყებები
1924 წლის აგვისტოს აჯანყება
საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის მიზნით მოწყობილი გამოსვლა.
გაიგე მეტი - 1920-იანი წლების მიწურული და 1930-იანი წლებიახალი და უახლესი ხანამოვლენები
კოლექტივიზაცია და პოლიტიკური რეპრესიები საქართველოში
სოფლის იძულებითი გარდაქმნა და პოლიტიკური ტერორი საბჭოთა საქართველოში, ორი ერთმანეთთან დაკავშირებული პროცესის გამიჯვნით.
გაიგე მეტი - 1939–1945; აქცენტი 1941–1945 წლებზეახალი და უახლესი ხანამოვლენები
საქართველო მეორე მსოფლიო ომში
საბჭოთა საქართველოს მოსახლეობა ფრონტზე და ზურგში: მობილიზაცია, სამუშაო და ომის დოკუმენტური კვალი.
გაიგე მეტი - ორი ცალკე ეპიზოდი: 1956 და 1978ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
1956 წლის 9 მარტი და 1978 წლის 14 აპრილი
ორი საბჭოთა პერიოდის პროტესტი განსხვავებული მოთხოვნებით, ხელისუფლების პასუხითა და ისტორიული შედეგებით.
გაიგე მეტი - 1988–1990; 1989 წლის 9 აპრილის დარბევაახალი და უახლესი ხანამოვლენები
1989 წლის 9 აპრილი და ეროვნული მოძრაობა
დემონსტრაციის მიზეზები, საბჭოთა ძალების მიერ დარბევა და მისი პოლიტიკური შედეგები 1990 წლის არჩევნებამდე.
გაიგე მეტი - 9 აპრილი, 1991ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენა
უზენაესმა საბჭომ 1918 წლის აქტის საფუძველზე სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობა აღადგინა.
გაიგე მეტი - 1992–1993ახალი და უახლესი ხანამოვლენები
აფხაზეთის ომი და იძულებითი გადაადგილება
1992–1993 წლების ომის ქრონოლოგია, ცეცხლის შეწყვეტის მცდელობები და მოსახლეობის იძულებითი გადაადგილება.
გაიგე მეტი - 2008 წლის აგვისტო და შემდგომი შედეგებიახალი და უახლესი ხანამოვლენები
2008 წლის რუსეთ–საქართველოს ომი
აგვისტოს ომის წინარე ესკალაცია, სამხედრო ფაზა, ცეცხლის შეწყვეტა და საერთაშორისო დოკუმენტების განსხვავებული დასკვნები.
გაიგე მეტი